» Mali izbor biografskih filmova (1966-2016)

Mali izbor biografskih filmova (1966-2016)

Mali izbor biografskih filmova (1966-2016)

 

 

Rubljov (Andrei Rublev, 1966)

 

Ekranizacija priče o proslavljenom ruskom slikaru i danas ima status jednog od najboljih ikad snimljenih istorijsko-biografskih filmova.

Radnja je smeštena u srednjovjekovnoj Rusiji i prikazuje Andreja Rubljova (Anatolij Solonjicin) koji, suočavajući se sa surovošću života, sopstvenim umetničkim i verskim dilemama, pronalazi razloge da naslika svoje remek-delo, ikonu Svetog Trojstva.

U osam priča, film prikazuje slikarev život i njegov odnos prema ikonama i umetnosti uopšte. Snimljen je u crno-beloj tehnici, osim samog kraja, gde su prikazane ikone Andreja Rubljova.

Film je režirao Andrej Tarkovski.

Zbog problema sa cenzurom, prvi put je prikazan tek 1969. godine, na festivalu u Kanu, gde je osvojio nagradu međunarodne kritike.

 

 

 

 

 

Leptir (Papillon, 1973)

 

Film u režiji Frenkina Šefnera, baziran je na istinitoj priči o Anriju Šarijeu, poznatom pod nadimkom Leptir, optuženom za ubistvo koje nije počinio i osuđenom na doživotnu robiju u zatvoru u Francuskoj Gvajani.

Leptir, čiju ulogu izvanredno tumači Stiv Mekvin, uporno pokušava da pobegne iz kaznenog logora, ali pri svakom pokušaju biva uhvaćen i sve teže kažnjavan.

Film je 1974. godine bio nominovan za Oskara.

 

 

Serpiko (Serpico, 1973)

 

Film u režiji Sidnija Lameta govori o stvarnom njujoškom policajcu Frenku Serpiku (Al Paćino), angažovanom u tajnom zadatku razotkrivanja korupcije u policijskim krugovima, posle kojeg se nađe potpuno napušten, anatemisan od dojučerašnjih kolega, obasut opštim nepoverenjem i pretnjama po život.

 

 

Ponoćni ekspres (Midnight Express, 1978)

 

Ovaj američko-britanski film, u režiji Alana Parkera i na osnovu adaptiranog scenarija Olivera Stouna, snimljen je po autobiografskoj knjizi Bilija Hejza, objavljenoj 1977. godine.

Priča prati mladog američkog studenta koji završava u strogom turskom zatvoru, pošto je na granici uhvaćen zbog pokušaja švercovanja hašiša.

Na račun filma bilo je dosta kritika, zbog načina na koji je prikazano stanje i mentalitet u Turskoj.

Sam naslov filma predstavlja zatvorski izraz za pokušaj bekstva.

 

 

Čovek slon (The Elephant Man, 1980)

 

Potresni crno-beli film, u režiji Dejvida Linča, rađen je po istinitoj priči o Džozefu Meriku, teško deformisanom Londoncu koji je živeo u XIX veku.

Film je nominovan za Oskara u čak osam kategorija, uključujući i one za najbolji film, režiju, glavnog glumca i adaptirani scenario.

Glavne uloge su ostvarili Džon Hart, Entoni Hopkins, En Benkroft, Džon Gilgud, Vendi Hiler, Majkl Elfik, Hana Gordon i Fredi Džons.

 

 

Rudareva kći (Coal Miner's Daughter, 1980)

 

Film u režiji Majkla Apteda, priča je o legendarnoj kantri pevačici Loreti Lin.

Odlična Sisi Spejsek, koja je za ovu ulogu dobila Oskara, u početku nije bila oduševljena idejom da glumi Loretu, iako ju je pevačica lično izabrala.

 

 

Amadeus (1984)

 

Drama Miloša Formana, o jednom od najvećih muzičkih genija svih vremena, sadrži paralelne priče o Mocartu (Tom Hals) i dvorskom kompozitoru Antoniju Salijeriju (F. Marej Ejbraham).

Njihov odnos, pun nadmetanja, divljenja i zavisti, s jedne, a podsmeha i omalovažavanja, sa druge strane, omogućava izvanredan uvid u svet aristokratije, život na dvorovima, međuljudske odnose, shvatanje muzike i njen uticaj na ljudski život.

 

 

Romero (1989)

 

Film režisera Džona Dugana, temelji se na priči o nadbiskupu Oskaru Romeru (Raul Hulija), koji je organizovao mirne proteste protiv nasilničkog vojnog režima u Salvadoru, svestan da će ga to možda koštati i života.

 

 

 

 

JFK (1991)

 

Film Olivera Stouna, sa scenariom nastalim na temelju dve knjige o suđenju u Lujzijani, donosi priču o javnom tužiocu Džimu Gerisonu (Kevin Kostner), jedinom čoveku koji se javno usprotivio službenom izveštaju Vorenove komisije o atentatu na Džona Kenedija i, posle detaljnih istraživanja tokom kojih je sebe i ljude u okruženju doveo u opasnost po život, podigao optužnicu o zaveri za ubistvo američkog predsednika.

Mada je dobro prošao kod publike i kritike, film je izazvao buru polemika, do te mere da su razni analitičari optužili Stouna da je i sam zašao u polje „teorija zavere“.

 

 

The Doors (1991)

 

U filmu Olivera Stouna, o legendarnom bendu iz L.A. i njegovom kontroverznom vođi, Val Kilmer je tako dobro kanalisao Džima Morisona, da preživeli članovi grupe nisu mogli da razaznaju ko od njih dvojice peva na snimcima.

 

 

Čaplin (Chaplin, 1992)

 

Film koji je režirao Ričard Etenborou, po scenariju nastalom na osnovu dve biografske knjige, priča je o teškom i kontroverznom životu neprevaziđene filmske legende Čarlija Čaplina (Robert Dauni Junior), počev od njegovog nesrećnog detinjstva, preko ogromnog uspeha u Americi i mnogobrojnih ljubavnih veza, pa sve do poznih godina provedenih u izolaciji sa poslednjom suprugom Unom O’Nil.

 

 

Malkolm Iks (Malcolm X, 1992)

 

Jedno od najambicioznijih ostvarenja u filmografiji Spajka Lija, u kojem je predstavljen život i karijera jednog od najkontroverznijih afroameričkih aktivista u XX veku.

Malkolm Iks (1925-1965), rođen kao Malkolm Litl, tokom pedesetih i šezdesetih godina nametnuo se kao vodeći borac za prava afroameričkog stanovništva, putem emancipacije kroz Islam.

U glavnoj ulozi briljira Denzel Vošington, koji je u ovom filmu ostvario jednu od najboljih uloga u karijeri.

Film je sniman na lokacijama u SAD, Južnoafričkoj Republici, Egiptu i Saudijskoj Arabiji.

 

 

Šindlerova lista (Schindler’s List, 1993)

 

Epska biografska drama, u režiji Stivena Spilberga, o toku svesti Oskara Šindlera (Lijam Nison), biznismena, naciste i nepopravljivog ženskaroša, koji je, gotovo slučajno, od terora u logoru i skoro izvesne smrti spasio više od 1.000 Jevreja, po cenu sopstvene kompromitacije i finansijskog bankrota.

 

 

Elizabeta (Elizabeth, 1998)

 

Režiser Šekar Kapur, na osnovu scenarija Majkla Hirsta, u svom filmu donosi nam priču o kraljici Elizabeti I (Kejt Blanšet), ženi koja je, nakon smrti svog oca Henrija VIII, nastavila da ostvaruje značajni uticaj na istoriju Engleske i celog sveta.

Tokom njene duge vladavine, obeležene verskom netrpeljivošću između katolika i protestanata, brojnim zaverama i pokušajima njenog svrgavanja sa vlasti, ipak je postigla to da ovaj period u istoriji bude zabeležen kao “zlatno doba”.

 

 

Blistavi um (A Beautiful Mind, 2001)

 

U fimu Rona Hauarda, priča prati život genijalnog matematičara Džona Neša (Rasel Krou), onakav kako je zabeležen, koji počinje njegovim uspesima na fakultetu i nastavlja se veoma zapaženim naučnim radom, ali i onaj tajni, u kojem svaki slobodni trenutak provodi u radu za tajne Vladine službe, dešifrujući poruke skrivene u novinskim tekstovima.

Film vešto balansira između stvarnosti i izmišljenog sveta Džona Neša, kome psihičko oboljenje stvara brojne i vrlo realistične halucinacije, toliko da je teško razlikovati stvarne događaje od izmišljenih.

 

 

Frida (2002)

 

U režiji Džuli Tejmor i sa Selmom Hajek u glavnoj ulozi, film govori o kratkom, strastvenom i bolnom životu meksičke slikarke Fride Kalo, njenom burnom ljubavnom odnosu sa svojim mentorom Dijegom Rivierom i njihovoj uključenosti u meksičko društvo, svet boemštine, disidenata i političkog radikalizma.

 

 

Uhvati me ako možeš (Catch Me if You Can, 2002)

 

U režiji Stivena Spilberga, ova gotovo neverovatna filmska priča temelji se na autobiografiji Frenka Ebegnejla Mlađeg, jednog od najtraženijih svetskih prevaranata, koji je, falsifikujući čekove i novac, pretvarajući se da je pilot, lekar, advokat…, razne državne institucije i privatne kompanije oštetio za više od četiri miliona dolara. 

Glavne uloge u filmu tumače Leonardo DiKaprio i Tom Henks.

 

 

Modiljani (Modigliani, 2004)

 

Strastveno dočarani omaž velikom slikaru Amadeu Modiljaniju, u režiji Mika Dejvisa, sa Endijem Garsijom u glavnoj ulozi.

Uz prikaz života u boemskim krugovima i pominjanje nekolicine velikih umetnika onog vremena, film donosi priču o večitoj konkurenciji, pa i ljutom rivalstvu između Modiljanija i Pikasa, kao i o poslednjim danima čuvenog umetničkog genija i njegovoj preranoj, tragičnoj smrti.

 

 

 

 

U potrazi za Nedođijom (Finding Neverland, 2004)

 

Biografska drama Marka Fostera inspirisana je životom Džejmsa Metjua Berija (Džoni Dep) , autora dečijeg klasika "Petar Pan".

Film prati Berijev kreativni put u pripremi ove priče za prvo izvođenje u pozorištu, nadahnut prisustvom koje je imao u životima četvoro inspirativne dece i njihove samohrane majke.

 

 

Kepot (Capote, 2005)

 

Priča filma koji je režirao Benet Miler, na osnovu biografske knjige Džeralda Klarka, prati Trumana Kepota (Filip Sejmur Hofman), u periodu njegovog rada na romanu „Hladnokrvno“ (In Cold Blood), o ubistvu četvoročlane porodice u Kanzasu, koji mu je doneo najviše publiciteta i priznanja kritike.

U filmu je prikazana Kepotova emocionalna rastrzanost i feminiziranost, nespojiva sa ruralnom mačo sredinom u kojoj se našao, kao i njegovo dugogodišnje prijateljstvo sa književnicom Harper Li, autorkom romana „Ubiti pticu rugalicu“.

 

 

Kontrola (Control, 2007)

 

Priča o tužnom i mračnom životu problematičnog mladog muzičara Jana Kertisa (Sem Rajli) koji je, sa svojim bendom Džoj Divižn (Joy Division), postavio novi zvuk na ondašnjoj pank-rok sceni.

U režiji rok-fotografa Antona Korbijna, film daje bolni pogled na Kertisov nesrećni brak, ljubavne afere, razvoj bolesti sa epileptičnim napadima i bizarno samoubistvo u 27. godini, veče pred planirani odlazak grupe na prvu američku turneju.

 

 

Amelija (Amelia, 2009)

 

Film u režiji Mire Nair predstavlja priču o izuzetnom životu pionira avijacije Amelije Erhart, prve žene pilota koja je preletela Atlantik, postala omiljena američka devojka poznata po svojoj smelosti, harizmi, integritetu i izuzetnom avanturističkom duhu, a zatim nestala tokom leta nad Tihim okeanom, 1937. godine.

Naslovnu ulogu tumači Hilari Svonk, a u ostalima se pojavljuju Ričard Gir, Juan Mekgregor, Kristofer Eklston…

 

 

Kraljev govor (The King’s Speech, 2010)

 

Film režisera Toma Hupera donosi priču o kralju Džordžu VI, koji se na britanskom prestolu našao potpuno nepredviđeno, posle abdikacije svoga brata Edwarda VIII.

U trenucima kada je narodu najpotrebnija bila podrška i moralni oslonac, novi kralj se borio sa ličnom nesigurnošću, strahovima i gotovo parališućim mucanjem, zbog kojeg je morao da angažuje ekscentričnog stručnjaka za rešavanje problema govora.

Izvanredne uloge u filmu ostvarili su Kolin Fert i Džefri Raš.

 

 

Linkoln (Lincoln, 2012)

 

Istorijska drama Stvena Spilberga, po scenariju Tonija Kušnera, prikazuje poslednja četiri meseca života Abrahama Linkolna (Danijel Dej-Luis) i njegovo zalaganje za uvođenje Trinaestog amandmana, o ukidanju ropstva.

Od 12 nominacija za Oskara, film je osvojio dva, za scenografiju i glavnu mušku ulogu.

 

 

Poslovni klub Dalas (Dallas Buyers Club, 2013)

 

Film koji je režirao Kanađanin Žan-Mark Vale, zasnovan je na priči o borbi jednog čoveka protiv sistema.

Glavni junak Ron Vudruf (Metju Mekonahi) pri rutinskom pregledu saznaje da je HIV-pozitivan, sa lekarskom prognozom da mu je ostalo 30 dana života.

Ne mireći se sa skorom smrću, pristaje na razna testiranja i tretmane eksperimentalnim lekovima, od kojih mu postaje sve gore, sve dok ne otkrije veliki broj alternativnih, ali neodobrenih preparata, koje počinje sam da koristi i da ih krijumčari, kako bi, u saradnji sa transeksualcem Rejonom (Džered Leto) pomogao i drugima obolelima, većinom pripadnicima gej-populacije.

 

 

Igra kodova (Imitation Game, 2014)

 

Istorijska drama Mortena Tildama, po scenariju Grejema Mura, na osnovu knjige Endruja Hodžisa, priča je o briljantnom Alanu Tjuringu (Benedikt Kamberbeč), koji je, zajedno sa svojim timom, za vreme Drugog svetskog rata uspeo da dešifruje tajni nemački kod „Enigma“ i tako značajno doprinese skraćenju trajanja rata i spasavanju velikog broja života, da bi kasnije bio izložen progonu i šikaniranju zbog svoje seksualne orijentacije, zbog čega je, navodno, izvršio samoubistvo.

 

 

Kobejn: Montaža pakla (Cobain: Montage of Heck, 2015)

 

U režiji Breta Morgena, ova impulsivna dokumentarna drama na vrlo originalan način sjedinjuje Kobejnovu privatnu umetničku arhivu, pisanu reč, muziku i kućne snimke, uz dodatak animacija i intervjua sa porodicom, prijateljima i najbližim saradnicima.

Priča prati Kurta od ranog detinjstva, do vrhunca slave sa njegovom grupom “Nirvana”.

Kobejnovi stari poštovaoci, iz ovog će filma saznati bar nešto novo o njemu, a oni koji su ga tek nedavno otkrili, shvatiće zbog čega je Kurt legenda koja traje…

 

 

 

Stiv Džobs (Steve Jobs, 2015)

 

Svestrano biografsko ostvarenje u režiji Denija Bojla, na osnovu scenarija Arona Sorkina, na veoma netipičan način rasvetljava ličnost i delo Stiva Džobsa, koga izvrsno tumači Majkl Fasbender. 

 

 

Snouden (Snowden, 2016)

 

Uzbudljivi biografsko-politički triler, u režiji Olivera Souna, otkriva detalje lične životne priče “zviždača” Edvarda Snoudena (Džozef Gordon Levit), koji je, uprkos nesvakidašnjim žrtvama i životnoj opasnosti, uspeo svetu da razotkrije šokantne informacije o sistematskom špijuniranju stanovništva i tako postao jedna od najtraženijih “ucenjenih glava” na svetu.

 

Većina predloženih filmova može se pogledati na ovom sajtu, a trejleri su dodati za one koji, iz objektivnih razloga, ovde još uvek nisu postavljeni.

 


  • Nazad
Komentari
avatar
Dobro je da se podsetim nekih starih dobrih filmova a i neke nove pogledam yes
  • 2016-11-29

Kategorije

Chat